Tekst en uitleg

Eind 2001 organiseerde de KULeuven een beperkte wedstrijd omtrent de herbestemming van de St. Pieter - St. Raphaëlsite in het centrum van Leuven. De drie weerhouden inschrijvers waren IBC/KBC/De Gregorio, Strabag/René Daniëls en ING/bOb Vanreeth. Na maandenlang wikken en wegen koos de KUL eind juni 2002 voor het masterplan van IBC/KBC/De Gregorio. Na nog eens een jaar onderhandelen werd begin juli 2003 het definitieve contract met IBC/KBC ondertekend. Gedurende drie jaar werd in nauw overleg met de stad en de KULeuven aan een onderliggend masterplan gewerkt.

De bestaande site (zo een 9ha groot) is een vertrouwd gegeven in het straatbeeld. En toch, door de monofunctionele invulling en de grootschalige gebouwentypologie, vormt het hele gebied een stukje niemandsland in het dagelijkse leven van de Universiteitsstad. Het winnende masterplan vertrekt vanuit een paar eenvoudige basisuitgangspunten: gebouwen moeten flexibele structuren zijn - inpassing in de stedelijke structuur - wonen is de hoofdfunctie - het merendeel van de bestaande gebouwen op de site wordt afgebroken.

Naast de stedenbouwkundige en architecturale uitdaging - het gebeurt niet elke dag dat een aanzienlijk deel van een oude binnenstad vrijkomt voor een totaal nieuw woonkwartier - vergde dit project ook een denkoefening rond de identiteit van de stad Leuven. Tevens stond de KULeuven erop dat we een visie ontwikkelden omtrent ouder worden in de stad.

Alfredo De Gregorio: "Het ontwerpen van een nieuw stadskwartier is geen louter rationeel proces. Het is een kwestie van intuïtie, van ervaringen, van achtergronden. Het zijn vaak alledaagse, haast banale gebeurtenissen, die inspiratie opleveren. Voor deze site zijn er, volgens ons, vier eenvoudige, bijna evidente, ruimtelijke hoofdlijnen:
- de Dijle terug openmaken en omvormen tot langgerekt stadspark;
- de publieke ruimte is belangrijker dan de gebouwen zelf;
- stedelijke mo(nu)menten (oude en nieuwe) zijn essentieel;
- een doorgedreven integratie in het omliggende stratenpatroon en in de stad.
Barbarahof wil zich binnen dit kader, op een identiteitsvolle manier, in het stadsweefsel integreren. Barbarahof is het eerste project van een stedelijk drieluik. Samen met de projecten Janseniushof en Hertogeneiland, vormt de hele ontwikkeling wellicht een van de grootste binnenstedelijke projecten van West-Europa."

Ziekenhuissite wordt woongebied: project Hertogeneiland

Het project Hertogeneiland beoogt de volledige herontwikkeling van de ziekenhuissite Sint-Pieter/Sint-Rafaël (tussen de Brusselsestraat, de Kapucijnenvoer en de Minderbroedersstraat, met een uitloper naar de Janseniusstraat). Nu is het gebied een blinde vlek in de stad. Door de groei van de universitaire ziekenhuizen verhuist de ziekenhuisfunctie naar campus Gasthuisberg. Zo komt er een gebied vrij dat het stadsbestuur opnieuw wil integreren in het stadsweefsel. Aan het project werken drie kernpartners samen: de K. U. Leuven (initiële grondeigenaar), de NV Resiterra (projectontwikkelaar) en de stad Leuven. Het is de bedoeling om het gebied van bijna 9 ha om te vormen tot een woongebied met ongeveer 850 woongelegenheden voor gezinnen met verschillende samenstellingen, leeftijden en inkomens. In het gebied komen allerlei voorzieningen en diensten. De bestaande gebouwen gaan grotendeels onder de sloophamer. Het project past binnen de beleidsdoelstellingen om de stadsvlucht te keren en het levenslang wonen in de stad te bevorderen.

En verder?
- De overwelfde Dijle wordt opengelegd. De Dijle-oevers krijgen een groen en publiek karakter.
- De meest waardevolle gebouwen (bijvoorbeeld de stadswallen) blijven behouden.
- In het gebied is er plaats voor handel, diensten en horeca.
- Er is aandacht voor ontspanning (sport- en speelgelegenheid, culturele en sociale voorzieningen).
- Een ondergrondse parking vangt het parkeerprobleem op. De straten rondom worden aangepast zodat bussen vlotter aan en af kunnen rijden. Op de site zelf komt geen doorgaand auto- of busverkeer.

De ontwikkeling van het totale project gaat heel wat tijd in beslag nemen, mede omdat deze ontwikkeling afhankelijk is van de verhuis van de ziekenhuisafdelingen naar Gasthuisberg. De uiteindelijke einddatum is voorzien in 2017. In 2009 zijn de afbraakwerken begonnen, en tegelijkertijd werd de eerste fase gestart. Een voorstel van inrichtingsplan werd in overleg met alle verschillende partijen opgemaakt en dient nu door het stadsbestuur omgezet te worden in een stedenbouwkundig uitvoeringsplan (RUP).

TITEL

Hertogeneiland Wedstrijd 2002

OMSCHRIJVING

Laureaat promotiewedstrijd herbestemming ziekenhuissite (9 ha) in het historisch centrum.

LOCATIE

Leuven

OPDRACHTGEVER

Resiterra NV

SECTOR

privaat

SOORT

nieuwbouw & renovatie

TYPE

Infrastructuur / groen - Masterplan - Multifunctioneel - Park - Parking - Zorg - Retail - Woonproject - Wedstrijd

BRUTO OPPERVLAKTE

259.000 m²

BASISBUDGET

n.v.t.

TOTAALBUDGET

n.v.t.

PRIJS/BRUTO-m²

- basisbudget

€0,00

STARTJAAR ONTWERP

2002

EINDJAAR WERKEN

2003

BOUWWERKEN VOLTOOID



*budgetten zijn exclusief BTW